Kopya kâğıdı

[Linux & DevOps Lab · Bölüm 1]

Linux Komut Satırı

Gezinme, dosya ve klasörler, görüntüleme, arama, yönlendirme ve borular

01

Terminalde İlk Adımlar

pwd, ls ve cd ile klasörler arasında dolaşmak

  • •pwd bulunduğun klasörü gösterir
  • •ls klasörün içindekileri listeler
  • •cd klasör o klasöre girer, cd .. bir üst klasöre çıkar

02

Dosya ve Klasör Oluşturma

mkdir, touch ve echo > ile klasör ve dosya oluşturmak, ls -l ile bakmak

  • •mkdir klasör klasör açar (-p iç içe klasörleri tek seferde açar)
  • •touch dosya boş dosya, echo "metin" > dosya içi dolu dosya oluşturur
  • •ls -l dosya boyutunu (bayt) ve tarihi de gösterir

03

Kopyala, Taşı, Sil

cp, mv, rm ve rmdir ile dosyaları yönetmek

  • •cp kaynak hedef kopyalar, mv kaynak hedef taşır ya da yeniden adlandırır
  • •rm dosya siler ve geri getirilemez; rmdir yalnızca boş klasörü siler
  • •Hedef bir klasörse dosya onun içine gider

04

Dosya İçeriğini Okuma

cat, head, tail ve wc -l ile dosyaların içine bakmak

  • •cat dosya tüm dosyayı, head ilk satırları, tail son satırları gösterir
  • •head -n 3 ilk 3, tail -n 3 son 3 satırı verir
  • •wc -l dosya satır sayısını söyler

05

Çıktıyı Yönlendirme

>, >> ve 2> ile komut çıktılarını dosyaya yönlendirmek

  • •> dosyanın üzerine yazar, >> sonuna ekler
  • •2> hata mesajlarını ayrı bir dosyaya yollar
  • •> dosya 2>&1 normal çıktıyı ve hataları aynı dosyada toplar

06

Borular ile Komut Zinciri

| ile komutları birbirine bağlayıp grep, sort, uniq ile veri süzmek

  • •komut1 | komut2 ilk komutun çıktısını ikincinin girdisi yapar
  • •sort sıralar, uniq yan yana tekrarları teke indirir, uniq -c sayar
  • •sort | uniq -c | sort -rn | head -1 en sık geçeni bulur

07

Arama: grep ve find

grep ile metin, find ile dosya aramak

  • •grep kelime dosya satır arar; -i harf farkını yok sayar, -n satır numarası yazar, -v tersini bulur, -r klasörleri tarar
  • •find yol -name ad ada göre, find yol -type d türüne göre dosya bulur

08

Joker Karakterler ve Tırnak

* ve ? ile birden çok dosyayı seçmek, boşluklu dosya adlarını tırnakla yönetmek

  • •* her şeyin (0 veya daha fazla karakter), ? tam bir karakterin yerini tutar
  • •Kabuk jokerleri komuttan önce açar; tırnak içinde açılmaz
  • •Boşluklu dosya adı tırnak içine alınır: "tatil ani.txt"

09

Proje: Log Analizi

Öğrendiğin komutlarla bir web sunucusu logunu analiz edip rapor.txt hazırlamak

  • •cut -d ' ' -f 1 boşlukla ayrılmış satırlardan ilk sütunu alır
  • •grep 500 log | wc -l belirli satırları sayar
  • •cut | sort | uniq -c | sort -rn | head -1 en sık geçen değeri bulur